Mắc viêm phế quản cấp ho bao lâu thì cần đi khám?

Ho là triệu chứng thường gặp sau cảm lạnh hoặc nhiễm virus đường hô hấp. Có người chỉ ho vài ngày, nhưng cũng có trường hợp cơn ho kéo dài vài tuần dù sốt và sổ mũi đã hết. Một trong những nguyên nhân có thể gặp là viêm phế quản cấp, tình trạng viêm ở niêm mạc các ống phế quản dẫn khí vào phổi. Thông thường, người bệnh có thể ho khoảng 2–3 tuần và triệu chứng đôi khi kéo dài đến 3–4 tuần. Tuy nhiên, thời gian ho còn phụ thuộc vào sức khỏe, tác nhân gây bệnh và cách chăm sóc. Không phải cứ ho lâu là cần dùng kháng sinh, nhưng cũng không nên chủ quan nếu ho ngày càng nặng, kèm khó thở, đau ngực hoặc sốt kéo dài. Vậy mắc viêm phế quản cấp ho bao lâu thì cần đi khám và dấu hiệu nào cần được chú ý?

Viêm phế quản cấp là gì? Vì sao người bệnh thường bị ho?

Viêm phế quản cấp là tình trạng lớp niêm mạc bên trong phế quản bị viêm trong thời gian ngắn. Phế quản có nhiệm vụ dẫn không khí từ khí quản vào phổi. Khi niêm mạc bị kích thích và viêm, đường thở có thể tăng tiết dịch nhầy, gây ho để đẩy chất tiết và các tác nhân kích thích ra ngoài.

mac-viem-phe-quan-cap-ho-bao-lau-thi-can-di-kham

Phần lớn trường hợp viêm phế quản cấp có liên quan đến virus, chẳng hạn virus gây cảm lạnh hoặc cúm. Bệnh cũng có thể xuất hiện sau một đợt nhiễm trùng đường hô hấp trên. Ít gặp hơn, vi khuẩn có thể là nguyên nhân, nhưng không thể xác định chỉ bằng màu sắc đờm.

Ngoài tác nhân nhiễm trùng, khói thuốc lá, bụi, hóa chất và không khí ô nhiễm có thể làm đường thở nhạy cảm hơn, khiến cơn ho kéo dài hoặc nặng thêm. Người có bệnh hô hấp mạn tính cũng cần được đánh giá cẩn thận vì triệu chứng có thể liên quan đến đợt cấp của bệnh nền chứ không đơn thuần là viêm phế quản cấp.

Khi niêm mạc phế quản bị viêm, các đầu mút thần kinh cảm nhận kích thích trở nên nhạy hơn. Vì vậy, người bệnh có thể ho nhiều khi nói chuyện, cười, hít không khí lạnh hoặc nằm xuống. Cơn ho đôi khi vẫn còn sau khi tình trạng nhiễm virus đã cải thiện.

Viêm phế quản cấp thường ho bao lâu thì khỏi?

Ở nhiều người, ho là triệu chứng kéo dài nhất. Sốt, đau họng và sổ mũi có thể giảm sau vài ngày, trong khi ho vẫn tiếp tục do niêm mạc đường thở cần thêm thời gian để hồi phục. Diễn biến thường gặp có thể chia thành các giai đoạn:

  • Trong tuần đầu: Người bệnh có thể ho khan hoặc ho có đờm, kèm đau rát họng, nghẹt mũi, mệt mỏi hoặc sốt nhẹ. Cơn ho có thể xuất hiện thường xuyên, nhất là về đêm.
  • Từ tuần thứ hai đến tuần thứ ba: Các triệu chứng toàn thân thường giảm dần nhưng ho vẫn còn. Đờm có thể ít hơn, cơn ho thưa hơn và mức độ khó chịu giảm. Đây là khoảng thời gian khá phổ biến ở người bị viêm phế quản cấp.
  • Sau ba tuần: Một số người vẫn còn ho do đường thở tăng nhạy cảm sau nhiễm virus. Nếu ho không có xu hướng giảm, tái phát nhiều hoặc ảnh hưởng đến ăn ngủ, người bệnh nên đi khám để tìm nguyên nhân.
  • Khoảng tuần thứ ba đến thứ tư: Ho có thể tiếp tục ở một số trường hợp, nhưng cần chú ý diễn biến. Ho kéo dài hơn, nặng lên hoặc kèm dấu hiệu bất thường không nên mặc định là quá trình hồi phục bình thường.

Xem thêm: Trẻ bị viêm phế quản – 5 sai lầm thường gặp khi chăm sóc tại nhà và cách phòng tránh biến chứng

Như vậy, ho khoảng 2–3 tuần chưa hẳn là bất thường. Một số trường hợp ho kéo dài 3–4 tuần mới giảm rõ. Tuy nhiên, thời gian này không phải mốc để người bệnh cố chờ nếu xuất hiện khó thở, đau ngực, sốt cao hoặc ho ra máu.

Thời gian hồi phục có thể khác nhau tùy từng người. Người hút thuốc, thường xuyên tiếp xúc với khói bụi, có hen hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính có thể ho lâu hơn. Trẻ nhỏ, người cao tuổi và người suy giảm miễn dịch cũng cần được theo dõi sát hơn.

Cần lưu ý rằng ho kéo dài không đồng nghĩa nhiễm khuẩn hoặc bệnh vẫn còn hoạt động. Sau khi nhiễm virus, phản xạ ho có thể nhạy cảm trong một thời gian. Vì vậy, người bệnh không nên tự mua kháng sinh chỉ vì ho chưa hết hoặc đờm chuyển sang màu vàng, xanh.

Những triệu chứng viêm phế quản cấp thường gặp

mac-viem-phe-quan-cap-ho-bao-lau-thi-can-di-kham

Biểu hiện có thể khác nhau tùy tác nhân gây bệnh và thể trạng. Một số người chỉ ho và hơi mệt, trong khi người khác có thêm sốt, đau tức ngực hoặc khò khè. Các triệu chứng thường gặp gồm:

  • Ho khan hoặc ho có đờm: Ban đầu người bệnh có thể ho khan, sau đó xuất hiện đờm trắng hoặc đờm nhầy. Ho có thể tăng khi nằm, nói nhiều hoặc tiếp xúc với không khí lạnh.
  • Đau rát họng, sổ mũi: Những biểu hiện này thường xuất hiện khi bệnh đi kèm nhiễm virus đường hô hấp trên.
  • Tức hoặc khó chịu vùng ngực: Cơ ngực có thể đau mỏi do ho liên tục. Cảm giác đau thường tăng khi ho hoặc hít sâu, nhưng đau ngực dữ dội hay kéo dài cần được kiểm tra để loại trừ nguyên nhân khác.
  • Sốt nhẹ và mệt mỏi: Người bệnh có thể uể oải, đau đầu, giảm cảm giác ngon miệng. Sốt cao, sốt kéo dài hoặc sốt trở lại sau khi đã đỡ là dấu hiệu cần lưu ý.
  • Khò khè: Một số trường hợp có tiếng rít khi thở do đường thở bị kích thích hoặc co thắt. Nếu khò khè rõ, mới xuất hiện hoặc kèm hụt hơi, người bệnh nên được thăm khám.

Màu sắc đờm không đủ để kết luận bệnh do vi khuẩn. Đờm vàng hoặc xanh có thể xuất hiện trong quá trình cơ thể đáp ứng với nhiễm virus. Bác sĩ sẽ căn cứ vào triệu chứng, khám phổi và các yếu tố nguy cơ để quyết định có cần xét nghiệm hoặc chụp X-quang hay không. Nhận biết đúng triệu chứng viêm phế quản cấp giúp người bệnh theo dõi diễn biến và chủ động đi khám khi cần thiết.

Những dấu hiệu cho thấy người mắc viêm phế quản cấp cần đi khám

Không phải trường hợp nào cũng cần đến bệnh viện ngay khi bắt đầu ho. Tuy nhiên, người bệnh nên đi khám nếu triệu chứng kéo dài, không cải thiện hoặc xuất hiện dấu hiệu gợi ý bệnh lý khác. Đặc biệt, không nên chờ đủ ba tuần mới đi khám khi sức khỏe đang xấu đi.

  • Ho kéo dài trên ba tuần hoặc không thuyên giảm: Nếu cơn ho không giảm theo thời gian, thường xuyên tái phát hoặc ảnh hưởng nhiều đến giấc ngủ và sinh hoạt, cần được kiểm tra. Bác sĩ có thể đánh giá xem nguyên nhân còn liên quan đến viêm phế quản cấp hay do bệnh khác.
  • Sốt cao, sốt dai dẳng hoặc sốt quay trở lại: Sốt kéo dài, rét run hoặc sốt trở lại sau vài ngày đỡ có thể gợi ý biến chứng hay một nhiễm trùng khác, trong đó có viêm phổi.
  • Đau ngực: Đau tăng khi thở sâu, đau liên tục hoặc đau không chỉ xuất hiện lúc ho cần được đánh giá. Đau ngực dữ dội, đột ngột hoặc đi kèm khó thở cần được xử trí khẩn cấp.
  • Ho ra máu: Đờm lẫn máu, dù lượng ít, cũng là lý do nên đi khám. Không nên tự cho rằng máu xuất hiện chỉ do ho mạnh làm xước họng.
  • Khó thở hoặc thở nhanh: Cảm giác hụt hơi khi nghỉ, khó nói thành câu, thở gắng sức hoặc môi tím tái là dấu hiệu nguy hiểm. Người bệnh cần được cấp cứu, không tự lái xe nếu tình trạng nặng.
  • Cơ thể suy kiệt hoặc triệu chứng nặng dần: Mệt lả, ăn uống kém, mất nước, lơ mơ hoặc không thể sinh hoạt bình thường cần được kiểm tra sớm.
  • Thuộc nhóm nguy cơ cao: Người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người suy giảm miễn dịch hoặc có bệnh tim phổi, hen, COPD nên liên hệ cơ sở y tế sớm khi có triệu chứng hô hấp.

Nếu người bệnh khó thở rõ, tím môi, lú lẫn, ngất hoặc đau ngực dữ dội, cần gọi cấp cứu hoặc đến cơ sở cấp cứu gần nhất. Đây không phải những biểu hiện nên theo dõi tại nhà.

Với người có bệnh nền, việc phân biệt viêm phế quản cấp với đợt cấp của hen hoặc COPD rất quan trọng vì hướng điều trị có thể khác nhau. Người bệnh không nên tự tăng liều thuốc xịt, dùng kháng sinh hoặc phối hợp nhiều loại thuốc ho khi chưa được hướng dẫn.

Phân biệt ho do viêm phế quản cấp với các bệnh lý khác

mac-viem-phe-quan-cap-ho-bao-lau-thi-can-di-kham

Ho kéo dài sau một đợt nhiễm virus có thể là phản xạ còn nhạy của đường thở. Tuy nhiên, nếu ho không giảm, thay đổi tính chất hoặc đi kèm triệu chứng mới, bác sĩ cần xem xét những nguyên nhân khác ngoài viêm phế quản cấp.

  • Viêm phổi: Có thể gây ho, sốt, mệt mỏi, đau ngực và khó thở. Người bệnh có thể sốt cao hoặc rét run, nhưng biểu hiện đôi khi không điển hình, nhất là ở người cao tuổi. Khám phổi và chụp X-quang có thể được chỉ định khi nghi ngờ.
  • Hen phế quản: Ho thường tăng về đêm, khi vận động, gặp không khí lạnh hoặc tiếp xúc dị nguyên. Người bệnh có thể khò khè, nặng ngực và triệu chứng tái diễn từng đợt.
  • Đợt cấp COPD: Thường gặp ở người có tiền sử hút thuốc hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Ho, lượng đờm hoặc mức độ khó thở có thể tăng so với thường ngày.
  • Ho gà: Có thể gây những cơn ho thành tràng, kéo dài, đôi khi nôn sau ho hoặc phát ra tiếng rít khi hít vào. Bệnh cần được đánh giá và xử trí phù hợp để hạn chế lây lan.
  • Trào ngược dạ dày – thực quản: Dịch dạ dày trào lên có thể kích thích họng và gây ho, nhất là sau ăn hoặc khi nằm. Một số người kèm ợ nóng, ợ chua, nhưng cũng có trường hợp không có triệu chứng tiêu hóa rõ.

Tùy tình trạng, bác sĩ có thể hỏi về thời điểm bắt đầu ho, tiền sử bệnh, thuốc đang dùng và yếu tố tiếp xúc; đồng thời nghe phổi hoặc chỉ định xét nghiệm, chụp X-quang. Không phải ai ho kéo dài cũng cần chụp chiếu, nhưng việc thăm khám giúp tránh bỏ sót bệnh cần điều trị riêng.

Điều trị viêm phế quản cấp như thế nào để giảm ho?

Phần lớn trường hợp có nguyên nhân do virus nên điều trị chủ yếu nhằm giảm triệu chứng và hỗ trợ cơ thể hồi phục. Không có một loại thuốc phù hợp cho tất cả người bệnh. Việc lựa chọn thuốc cần dựa trên tuổi, bệnh nền, triệu chứng và các thuốc đang sử dụng.

  • Nghỉ ngơi và uống đủ nước: Ngủ đủ, giảm hoạt động gắng sức và uống nước thường xuyên giúp cơ thể dễ chịu hơn. Người có bệnh tim hoặc thận cần tuân thủ hướng dẫn về lượng dịch của bác sĩ, không tự tăng uống nước quá mức.
  • Làm dịu cổ họng: Có thể dùng nước ấm hoặc súc họng bằng nước muối sinh lý phù hợp. Mật ong có thể giúp giảm ho ở người lớn và trẻ trên một tuổi; tuyệt đối không dùng mật ong cho trẻ dưới một tuổi.
  • Tránh yếu tố kích thích: Không hút thuốc, tránh khói thuốc thụ động, bụi, nước hoa nồng và môi trường ô nhiễm. Giữ không gian sống thông thoáng, tránh để luồng điều hòa thổi trực tiếp vào mặt.
  • Dùng thuốc giảm triệu chứng khi cần: Thuốc hạ sốt, giảm đau hoặc thuốc hỗ trợ giảm ho có thể được cân nhắc tùy trường hợp. Người bệnh nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ, đặc biệt khi đang mang thai, có bệnh nền hoặc dùng nhiều loại thuốc.
  • Không tự ý dùng kháng sinh: Kháng sinh không có tác dụng với virus và không được khuyến cáo thường quy trong viêm phế quản cấp không biến chứng. Chỉ sử dụng khi bác sĩ xác định hoặc nghi ngờ có nhiễm khuẩn cần điều trị.
  • Thuốc giãn phế quản chỉ dùng khi có chỉ định: Không phải ai ho cũng cần thuốc xịt giãn phế quản. Bác sĩ có thể cân nhắc khi người bệnh có khò khè hoặc co thắt đường thở; không nên tự dùng thuốc của người khác.
  • Thận trọng với thuốc ho và thuốc cảm phối hợp: Một số sản phẩm có thể chứa nhiều hoạt chất trùng lặp, gây buồn ngủ hoặc không phù hợp với người có bệnh nền. Đọc kỹ thành phần và dùng đúng hướng dẫn.

Ho do viêm phế quản cấp có thể giảm từ từ chứ không biến mất ngay sau khi dùng thuốc. Nếu triệu chứng không cải thiện, nặng lên hoặc xuất hiện dấu hiệu cảnh báo, người bệnh cần tái khám thay vì tự đổi thuốc. Việc dùng kháng sinh không đúng chỉ định có thể gây tác dụng phụ và làm tăng tình trạng kháng kháng sinh.

Cách chăm sóc và phòng ngừa ho do viêm phế quản cấp tái phát

Không phải mọi đợt viêm đường hô hấp đều có thể phòng tránh hoàn toàn, nhưng một số thói quen giúp giảm nguy cơ nhiễm bệnh và hạn chế kích ứng đường thở:

  • Rửa tay thường xuyên: Rửa tay bằng xà phòng, nhất là sau khi ho, hắt hơi, đi vệ sinh và trước khi ăn. Hạn chế đưa tay lên mắt, mũi, miệng khi chưa vệ sinh.
  • Che miệng khi ho, hắt hơi: Dùng khăn giấy hoặc khuỷu tay, bỏ khăn giấy đúng nơi và rửa tay sau đó. Khi có triệu chứng hô hấp, nên đeo khẩu trang ở nơi đông người hoặc khi tiếp xúc gần với người khác.
  • Tránh khói thuốc và bụi: Không hút thuốc, hạn chế tiếp xúc khói thuốc, bụi mịn và hóa chất kích thích. Nếu làm việc trong môi trường nhiều bụi, nên sử dụng phương tiện bảo hộ phù hợp.
  • Tiêm vắc xin theo khuyến cáo: Vắc xin cúm và các vắc xin phòng bệnh hô hấp khác có thể được khuyến nghị tùy độ tuổi, bệnh nền và nguy cơ cá nhân. Hãy hỏi nhân viên y tế về lịch tiêm phù hợp.
  • Kiểm soát bệnh hô hấp mạn tính: Người mắc hen hoặc COPD cần tuân thủ kế hoạch điều trị, tái khám đúng hẹn và không tự ý ngừng thuốc kiểm soát.

Nếu thường xuyên ho sau mỗi đợt cảm cúm, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ để tìm yếu tố kích thích hoặc bệnh nền liên quan. Không nên tự dùng kháng sinh dự phòng vì cách này không ngăn được nhiễm virus và có thể gây hại.

Ho sau viêm phế quản cấp thường kéo dài khoảng 2–3 tuần và đôi khi cần 3–4 tuần mới giảm hẳn. Người bệnh có thể theo dõi tại nhà nếu triệu chứng nhẹ và đang cải thiện, nhưng cần đi khám khi ho kéo dài không thuyên giảm, sốt dai dẳng, đau ngực, ho ra máu hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao. Khó thở rõ, tím môi, lú lẫn hay đau ngực dữ dội là dấu hiệu cần cấp cứu. Không tự ý dùng kháng sinh; chăm sóc đúng cách và thăm khám khi cần sẽ giúp quá trình hồi phục an toàn hơn.

—–

PHÒNG KHÁM ĐA KHOA 5 SAO HÀ NỘI

Địa chỉ: Số 288 đường Hồ Tùng Mậu – Phú Diễn – Hà Nội

Nhắn tin: m.me/phongkham5saohanoi

Trang fanpage: https://phongkham5saohanoi

Đường dây nóng: 0968.458.511 – 0969.255.561

Tiktok: Phòng Khám Đa khoa 5 Sao Hà Nội

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

0969.2555.61 Messenger Đặt lịch Tư vấn