Đột quỵ khi nắng nóng là một trong những tai biến y tế nghiêm trọng thường gặp vào mùa hè. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu và có biện pháp phòng ngừa đột quỵ khi nắng nóng là vô cùng quan trọng để bảo vệ sức khỏe.
1. Đột quỵ khi nắng nóng là gì?
Đột quỵ khi nắng nóng còn được gọi là say nắng hoặc sốc nhiệt, xảy ra khi cơ thể không thể duy trì được cân bằng nhiệt do tiếp xúc quá lâu với nhiệt độ cao của môi trường. Đây là một tình trạng y tế nghiêm trọng có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử lý kịp thời.
Khi nhiệt độ môi trường tăng cao, cơ thể sẽ kích hoạt các cơ chế điều hòa nhiệt độ tự nhiên. Quá trình này bắt đầu với việc giãn nở mạch máu dưới da để tăng lưu lượng máu lên bề mặt da, giúp tỏa nhiệt ra môi trường. Đồng thời, các tuyến mồ hôi được kích thích để tiết mồ hôi nhiều hơn, tạo ra hiệu ứng làm mát thông qua quá trình bay hơi trên bề mặt da.
Tuy nhiên, khi cơ thể tiếp xúc quá lâu với nhiệt độ cao, các cơ chế điều hòa này có thể bị quá tải. Việc đổ mồ hôi kéo dài không chỉ gây mất nước nghiêm trọng mà còn dẫn đến mất cân bằng điện giải trong cơ thể. Natri, kali và các khoáng chất quan trọng khác bị mất đi qua mồ hôi, gây rối loạn chức năng của các cơ quan trong cơ thể. Nhiệt độ cơ thể có thể tăng lên đến mức nguy hiểm, vượt quá khả năng điều hòa tự nhiên, dẫn đến tổn thương các cơ quan nội tạng và có thể gây đột quỵ.
2. Những đối tượng dễ bị đột quỵ khi nắng nóng
Khi nhiệt độ môi trường tăng cao, một số nhóm người đặc biệt dễ bị tổn thương và có nguy cơ cao bị đột quỵ do nắng nóng. Việc nhận biết các đối tượng có nguy cơ cao này giúp chúng ta có biện pháp phòng ngừa và bảo vệ kịp thời, đặc biệt trong những ngày nắng nóng gay gắt. Dưới đây là những nhóm người cần được quan tâm và chăm sóc đặc biệt:
- Người cao tuổi trên 65
- Trẻ em dưới 4 tuổi
- Người mắc các bệnh mãn tính như tim mạch, huyết áp cao
- Người làm việc ngoài trời
- Người tập thể dục, vận động mạnh dưới trời nắng
- Phụ nữ mang thai
- Người béo phì
- Người đang dùng một số loại thuốc như thuốc lợi tiểu, thuốc chống trầm cảm
- Người có tiền sử bị say nắng hoặc đột quỵ do nhiệt
Người cao tuổi là đối tượng dễ bị đột quỵ khi nắng nóng
3. Dấu hiệu nhận biết đột quỵ khi nắng nóng
Bị đột quỵ khi nắng nóng cơ thể sẽ xuất hiện nhiều dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm. Việc nhận biết sớm các triệu chứng này giúp chúng ta có thể can thiệp kịp thời, tránh những hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra. Dưới đây là những dấu hiệu quan trọng cần đặc biệt chú ý:
- Bệnh nhân có thể có thân nhiệt tăng cao trên 40°C, gây nguy hiểm đến tính mạng.
- Da của người bệnh trở nên nóng, đỏ và khô ráo do mất khả năng điều tiết nhiệt.
- Người bệnh thường than phiền về cơn đau đầu dữ dội, khó chịu.
- Triệu chứng chóng mặt và buồn nôn xuất hiện do rối loạn thăng bằng.
- Mạch của bệnh nhân đập nhanh nhưng yếu, cho thấy tim đang hoạt động quá tải.
- Nhịp thở trở nên nhanh và nông do cơ thể đang cố gắng điều hòa nhiệt độ.
- Bệnh nhân có thể bị rối loạn ý thức, từ lơ mơ đến mê sảng.
- Cơ bắp có thể bị chuột rút hoặc co giật do mất cân bằng điện giải.
- Người bệnh có thể bị mất phương hướng và khó tập trung.
- Có thể xuất hiện tình trạng tiểu ít hoặc không tiểu do mất nước nghiêm trọng.
- Da có thể xuất hiện các nốt phát ban hoặc bỏng nắng.
4. Cách phòng tránh đột quỵ khi nắng nóng
Với nhiệt độ ngày càng tăng cao trong mùa hè, việc phòng ngừa đột quỵ khi nắng nóng trở nên vô cùng quan trọng. Dưới đây là những biện pháp thiết thực và hiệu quả mà mọi người nên áp dụng để bảo vệ sức khỏe của bản thân và người thân trong những ngày nắng nóng gay gắt:
- Bạn nên hạn chế ra ngoài trời trong những giờ nắng gắt, đặc biệt là từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều khi cường độ tia UV cao nhất.
- Để cơ thể luôn được cung cấp đủ nước, hãy uống từ 2-3 lít nước mỗi ngày và bổ sung thêm các loại nước điện giải.
- Khi ra ngoài trời, nên chọn trang phục rộng rãi, thoáng mát và có khả năng thấm hút mồ hôi tốt.
- Luôn bảo vệ cơ thể bằng các phụ kiện như mũ rộng vành, kính râm chống tia UV và ô che nắng khi di chuyển.
- Tránh các hoạt động thể chất nặng hoặc tập thể dục cường độ cao dưới thời tiết nắng nóng.
- Thường xuyên bổ sung các loại trái cây và rau xanh giàu vitamin C để tăng sức đề kháng.
- Sử dụng kem chống nắng có chỉ số SPF từ 30 trở lên và thoa lại sau mỗi 2 giờ.
- Nghỉ ngơi định kỳ trong phòng có điều hòa hoặc nơi mát mẻ khi phải làm việc ngoài trời.
- Tránh uống các đồ uống có cồn và caffeine vì chúng có thể gây mất nước nhanh hơn.
- Lập kế hoạch cho các hoạt động ngoài trời vào sáng sớm hoặc chiều tối khi nhiệt độ dịu mát hơn.
5. Sơ cứu khi gặp người bị đột quỵ khi nắng nóng
Trong trường hợp phát hiện người bị đột quỵ khi nắng nóng, việc sơ cứu nhanh chóng và đúng cách là vô cùng quan trọng để cứu sống người bệnh. Dưới đây là những bước sơ cứu cơ bản mà mọi người cần biết và thực hiện:
Đưa nạn nhân vào nơi mát mẻ
Việc đầu tiên và quan trọng nhất khi sơ cứu người bị đột quỵ khi nắng nóng là nhanh chóng di chuyển nạn nhân khỏi khu vực nắng nóng. Tìm một không gian có điều hòa nhiệt độ hoặc ít nhất là có bóng râm, thông thoáng. Nếu không có điều hòa, có thể sử dụng quạt để tạo gió. Đảm bảo nạn nhân được đặt ở tư thế nằm ngửa, đầu hơi cao. Tránh để nhiều người vây quanh làm không khí thêm ngột ngạt. Nếu có thể, đo và ghi lại nhiệt độ cơ thể của nạn nhân để theo dõi.
Nới lỏng quần áo
Cần nhanh chóng nới lỏng hoặc cởi bỏ các lớp quần áo không cần thiết của nạn nhân để giúp cơ thể tỏa nhiệt tốt hơn. Đặc biệt chú ý đến các vùng cổ, ngực, thắt lưng nơi có dây đai, cổ áo hoặc quần áo bó sát. Nếu nạn nhân đang đeo các phụ kiện như đồng hồ, vòng cổ, thắt lưng cần tháo ra. Tuy nhiên, cần đảm bảo sự kín đáo và tôn trọng nạn nhân trong quá trình này.
Làm mát cơ thể bằng khăn ướt hoặc nước mát
Sử dụng khăn sạch nhúng nước mát (không phải nước lạnh) để đắp lên các vùng như trán, cổ, nách, bẹn – những nơi có nhiều mạch máu lớn. Có thể phun sương nhẹ lên người bệnh hoặc dùng quạt thổi qua khăn ướt để tăng hiệu quả làm mát. Thay khăn ướt thường xuyên khi khăn bị ấm lên. Tuyệt đối không dùng nước đá hoặc nước quá lạnh vì có thể gây sốc nhiệt cho cơ thể.
Cho uống nước mát từng ngụm nhỏ nếu tỉnh táo
Khi nạn nhân đột quỵ khi nắng nóng còn tỉnh táo và có khả năng nuốt, cho uống từng ngụm nước mát nhỏ. Tốt nhất là sử dụng nước điện giải hoặc pha loãng một chút muối trong nước. Không được ép uống nếu nạn nhân không có khả năng nuốt hoặc đang bất tỉnh. Theo dõi phản ứng của nạn nhân, nếu có dấu hiệu buồn nôn hoặc khó nuốt, ngừng việc cho uống nước ngay.
Gọi cấp cứu ngay lập tức
Trong khi thực hiện các biện pháp sơ cứu cho người bị đột quỵ khi nắng nóng, cần có người gọi ngay cho đội ngũ y tế chuyên nghiệp theo số 115. Cung cấp thông tin chính xác về địa điểm, tình trạng của nạn nhân và các biện pháp sơ cứu đã thực hiện. Tiếp tục theo dõi các dấu hiệu sinh tồn như mạch, nhịp thở, nhiệt độ của nạn nhân và thông báo cho nhân viên y tế khi họ đến nơi. Không tự ý di chuyển nạn nhân đến bệnh viện nếu tình trạng nguy kịch.
Liên hệ ngay với cấp cứu sau khi thực hiện các bước sơ cứu trên
6. Chăm sóc người già và trẻ em phòng đột quỵ khi nắng nóng
Người già và trẻ em là những đối tượng dễ bị tổn thương nhất trong thời tiết nắng nóng. Đột quỵ khi nắng nóng có thể xảy ra nhanh chóng và gây hậu quả nghiêm trọng đối với các nhóm tuổi này nếu không được chăm sóc đúng cách. Vì vậy, việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa và chăm sóc đặc biệt cho người già và trẻ em trong mùa hè là vô cùng cần thiết:
- Đảm bảo môi trường sinh hoạt luôn mát mẻ bằng cách bật điều hòa hoặc quạt, đồng thời che chắn ánh nắng trực tiếp bằng rèm cửa.
- Thường xuyên theo dõi nhiệt độ cơ thể của người già và trẻ em, đặc biệt vào những thời điểm nắng nóng cao điểm trong ngày.
- Cung cấp đủ nước và điện giải bằng cách khuyến khích uống nước thường xuyên, kết hợp với các loại nước trái cây tự nhiên.
- Hạn chế tối đa các hoạt động ngoài trời vào những giờ nắng gắt, từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều.
- Trang bị đầy đủ các thiết bị làm mát như quạt phun sương, máy làm mát không khí trong phòng.
- Chọn trang phục phù hợp với thời tiết nóng, ưu tiên vải cotton thoáng mát và màu sáng.
- Điều chỉnh chế độ ăn uống phù hợp, tăng cường rau xanh và trái cây giàu vitamin.
- Duy trì thói quen tắm trong ngày để giúp cơ thể giải nhiệt. Tuy nhiên, cần chọn thời điểm tắm thích hợp tránh tác dụng ngược.
- Tạo không gian sinh hoạt thông thoáng bằng cách mở cửa sổ vào sáng sớm và chiều tối.
- Chuẩn bị sẵn các dụng cụ y tế cơ bản và số điện thoại cấp cứu để xử lý kịp thời khi cần.
Kết luận
Đột quỵ khi nắng nóng là một tình trạng nguy hiểm có thể gây tử vong nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời. Việc hiểu rõ về nguy cơ đột quỵ khi nắng nóng và các biện pháp phòng ngừa sẽ giúp bảo vệ sức khỏe của bản thân và người thân trong những ngày nắng nóng.
Hãy luôn cảnh giác với các dấu hiệu của đột quỵ khi nắng nóng và thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng ngừa để có một mùa hè an toàn và khỏe mạnh.
—–
PHÒNG KHÁM ĐA KHOA 5 SAO HÀ NỘI
Địa chỉ: Số 288 đường Hồ Tùng Mậu – Phú Diễn – Bắc Từ Liêm – Hà Nội
Nhắn tin: m.me/phongkham5saohanoi
Fanpage: https://phongkham5saohanoi
Đường dây nóng: 19001271
Tiktok: Phòng Khám Đa khoa 5 Sao Hà Nội
