Mùa hè với những đợt nắng nóng kéo dài không chỉ gây cảm giác khó chịu mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe. Trong đó, đột quỵ là một trong những tình trạng nguy hiểm cần được đặc biệt lưu ý. Điều đáng lo ngại là đột quỵ thường xảy ra đột ngột, không báo trước hoặc chỉ xuất hiện những dấu hiệu rất ngắn ngủi khiến nhiều người bỏ qua. Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ tàn tật vĩnh viễn, thậm chí tử vong. Vì vậy, việc nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo và chủ động áp dụng các biện pháp phòng ngừa là điều vô cùng cần thiết. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết cũng như cách phòng tránh hiệu quả trong mùa nắng nóng.
Vì sao mùa nắng nóng làm tăng nguy cơ đột quỵ?
Mùa nắng nóng không chỉ gây cảm giác khó chịu mà còn làm gia tăng nguy cơ đột quỵ ở nhiều đối tượng khác nhau. Nhiệt độ cao kéo dài có thể ảnh hưởng đến tuần hoàn máu, huyết áp và hoạt động của tim mạch, đặc biệt ở những người có sẵn yếu tố nguy cơ.
Khi thời tiết quá nóng, cơ thể sẽ tiết nhiều mồ hôi để điều hòa thân nhiệt, dẫn đến tình trạng mất nước nếu không được bù đủ. Việc mất nước khiến máu trở nên cô đặc hơn, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông và cản trở lưu thông máu lên não.
Bên cạnh đó, nhiệt độ cao còn có thể khiến huyết áp dao động bất thường, làm tăng gánh nặng cho tim và hệ tuần hoàn. Đây là những yếu tố góp phần làm tăng nguy cơ đột quỵ trong mùa hè.
Những dấu hiệu đột quỵ đột ngột không nên bỏ qua
Đột quỵ thường xảy ra bất ngờ và tiến triển rất nhanh. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo có thể giúp người bệnh được cấp cứu kịp thời, giảm nguy cơ tử vong và hạn chế di chứng lâu dài.
- Méo miệng hoặc lệch mặt đột ngột: Một bên khuôn mặt có thể bị xệ xuống, khó cười hoặc biểu cảm không cân đối. Đây là dấu hiệu thường gặp khi các vùng não kiểm soát cơ mặt bị ảnh hưởng.
- Yếu hoặc tê một bên tay chân: Người bệnh có thể cảm thấy mất sức, tê bì hoặc không thể nâng tay chân ở một bên cơ thể như bình thường. Triệu chứng này thường xuất hiện đột ngột và cần được đặc biệt lưu ý.
- Nói khó hoặc nói ngọng bất thường: Người bị đột quỵ có thể nói lắp, phát âm không rõ, dùng từ sai hoặc không hiểu được lời người khác nói dù trước đó hoàn toàn bình thường.
- Chóng mặt dữ dội, mất thăng bằng: Cảm giác quay cuồng, đi đứng loạng choạng hoặc mất khả năng giữ thăng bằng có thể là dấu hiệu cảnh báo đột quỵ, đặc biệt khi xuất hiện đột ngột.
- Đau đầu dữ dội không rõ nguyên nhân: Một cơn đau đầu xuất hiện bất ngờ với mức độ nghiêm trọng, khác thường so với những lần đau đầu trước đó, đôi khi kèm theo buồn nôn hoặc nôn, có thể liên quan đến đột quỵ xuất huyết não.
Xem thêm: Tắm đêm có bị đột quỵ không? Giải đáp từ góc nhìn y khoa
Quy tắc FAST giúp nhận biết đột quỵ nhanh chóng
Trong các trường hợp đột quỵ, việc nhận biết sớm dấu hiệu bất thường có ý nghĩa rất quan trọng vì có thể giúp người bệnh được cấp cứu kịp thời. Một trong những phương pháp đơn giản, dễ nhớ và được áp dụng rộng rãi hiện nay là quy tắc FAST. Chỉ với vài bước kiểm tra nhanh, bạn có thể phát hiện những dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ để nhanh chóng tìm kiếm sự hỗ trợ y tế.
F – Face (Khuôn mặt)
Khi nghi ngờ một người có dấu hiệu đột quỵ, hãy quan sát khuôn mặt của họ. Người bệnh có thể xuất hiện tình trạng méo miệng, lệch mặt hoặc một bên khuôn mặt bị xệ xuống bất thường. Bạn có thể yêu cầu họ cười hoặc nhe răng để dễ dàng nhận thấy sự mất cân đối giữa hai bên khuôn mặt. Đây là một trong những dấu hiệu phổ biến và dễ nhận biết nhất của đột quỵ, đặc biệt khi xuất hiện đột ngột mà trước đó hoàn toàn bình thường.
A – Arms (Cánh tay)
Đột quỵ có thể làm suy giảm khả năng vận động ở một bên cơ thể. Hãy yêu cầu người bệnh giơ đồng thời hai tay lên phía trước và giữ trong vài giây.
Nếu một cánh tay bị yếu, rơi xuống hoặc không thể nâng lên như tay còn lại, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo tổn thương thần kinh do đột quỵ gây ra. Tình trạng này thường đi kèm cảm giác tê bì hoặc mất sức ở tay và chân cùng bên.
S – Speech (Lời nói)
Khả năng giao tiếp cũng thường bị ảnh hưởng khi xảy ra đột quỵ. Người bệnh có thể nói ngọng, nói lắp, phát âm không rõ hoặc gặp khó khăn trong việc diễn đạt ý muốn nói. Bạn có thể yêu cầu họ lặp lại một câu đơn giản. Nếu họ không thể nói đúng, nói khó hiểu hoặc không hiểu được câu hỏi, cần nghĩ ngay đến nguy cơ đột quỵ và nhanh chóng xử trí.
T – Time (Thời gian)
Nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu nào trong ba bước trên, điều quan trọng nhất là hành động ngay lập tức. Không nên chờ đợi các triệu chứng tự biến mất hoặc tự ý điều trị tại nhà. Hãy gọi cấp cứu hoặc đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng điều trị đột quỵ trong thời gian sớm nhất để tận dụng “thời gian vàng” cứu não.
Vì sao “thời gian vàng” rất quan trọng?
Đột quỵ là tình trạng các tế bào não bị tổn thương nhanh chóng do thiếu máu hoặc xuất huyết não. Mỗi phút trôi qua, hàng triệu tế bào thần kinh có thể bị mất đi và không thể phục hồi hoàn toàn.
Việc được chẩn đoán và điều trị càng sớm sẽ giúp giảm mức độ tổn thương não, tăng khả năng phục hồi chức năng vận động, ngôn ngữ và giảm nguy cơ tàn tật hoặc tử vong. Vì vậy, nhận biết sớm và hành động nhanh chính là yếu tố quyết định trong điều trị đột quỵ.
Những sai lầm thường gặp khi xử trí người bị đột quỵ
Khi phát hiện người có dấu hiệu đột quỵ, nhiều người vì lo lắng hoặc thiếu kiến thức nên áp dụng những cách xử trí không phù hợp. Những sai lầm này có thể làm mất thời gian vàng cấp cứu và làm tăng nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.
- Nhiều người cho rằng các triệu chứng sẽ tự hết sau một thời gian ngắn nên không đưa bệnh nhân đi cấp cứu ngay, khiến việc điều trị bị chậm trễ.
- Tự ý cho uống thuốc hạ huyết áp khi chưa xác định chính xác tình trạng bệnh có thể làm huyết áp giảm đột ngột và gây nguy hiểm cho người bệnh.
- Cạo gió hoặc chích máu đầu ngón tay. Đây là những phương pháp dân gian không có tác dụng điều trị đột quỵ, thậm chí còn làm mất thời gian vàng để can thiệp y tế.
- Người bị đột quỵ có thể gặp khó khăn khi nuốt, việc ăn uống lúc này làm tăng nguy cơ sặc và gây biến chứng hô hấp.
- Tự đưa bệnh nhân đi khám bằng phương tiện không phù hợp. Trong trường hợp triệu chứng nặng, việc không gọi cấp cứu có thể khiến người bệnh không được hỗ trợ y tế kịp thời trên đường di chuyển.
Xem thêm: Đột quỵ khi ngủ – Nguy hiểm bất ngờ và cách phòng tránh hiệu quả
Người trẻ có nguy cơ đột quỵ không?
Nhiều người vẫn cho rằng đột quỵ là bệnh lý chỉ xảy ra ở người cao tuổi. Tuy nhiên, thực tế trong những năm gần đây cho thấy số ca đột quỵ ở người trẻ đang có xu hướng gia tăng đáng kể. Không ít trường hợp bệnh nhân mới ngoài 20, 30 hoặc 40 tuổi đã phải nhập viện cấp cứu vì đột quỵ, thậm chí để lại những di chứng nặng nề ảnh hưởng đến khả năng lao động và chất lượng cuộc sống.
Một trong những nguyên nhân khiến nguy cơ đột quỵ ở người trẻ tăng lên là lối sống thiếu lành mạnh. Thói quen thức khuya thường xuyên, làm việc căng thẳng kéo dài, ít vận động, sử dụng nhiều đồ uống có cồn hoặc hút thuốc lá đều có thể làm tổn thương hệ tim mạch và mạch máu não. Bên cạnh đó, tình trạng béo phì, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu và tiểu đường cũng đang xuất hiện ngày càng nhiều ở nhóm tuổi trẻ hơn trước đây.
Ngoài các yếu tố lối sống, một số người trẻ còn có nguy cơ đột quỵ do bệnh lý tim mạch bẩm sinh, rối loạn đông máu hoặc yếu tố di truyền. Vì vậy, việc chủ quan cho rằng mình còn trẻ nên không thể bị đột quỵ là suy nghĩ rất nguy hiểm. Chủ động xây dựng lối sống khoa học, kiểm tra sức khỏe định kỳ và nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường là cách hiệu quả để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh.
Cách phòng ngừa đột quỵ mùa nắng nóng hiệu quả
Mùa nắng nóng có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ, đặc biệt ở những người có bệnh nền hoặc thường xuyên làm việc ngoài trời. Chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa sẽ giúp bảo vệ sức khỏe và giảm nguy cơ xảy ra các biến cố nguy hiểm.
- Duy trì đủ nước cho cơ thể bằng cách uống nước đều đặn trong ngày, không đợi đến khi khát mới bổ sung nước.
- Hạn chế ra ngoài vào thời điểm nắng gắt, đặc biệt từ 10 giờ đến 16 giờ, để tránh tình trạng mất nước và sốc nhiệt.
- Kiểm soát tốt huyết áp và các bệnh nền bằng cách tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ và không tự ý ngưng thuốc.
- Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh với nhiều rau xanh, trái cây, đồng thời hạn chế muối và thực phẩm nhiều dầu mỡ.
- Tập thể dục đều đặn với cường độ phù hợp như đi bộ hoặc đạp xe nhẹ nhàng vào sáng sớm hoặc chiều mát.
- Ngủ đủ giấc và hạn chế căng thẳng kéo dài để giúp cơ thể duy trì trạng thái ổn định và giảm nguy cơ đột quỵ.
- Khám sức khỏe định kỳ để theo dõi huyết áp, tim mạch và phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ tiềm ẩn.
Đột quỵ là tình trạng cấp cứu y khoa nguy hiểm có thể xảy ra bất ngờ ở bất kỳ độ tuổi nào. Đặc biệt trong mùa nắng nóng, nguy cơ này có thể gia tăng do cơ thể mất nước, huyết áp biến động và nhiều yếu tố bất lợi khác. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo như méo miệng, yếu tay chân, nói khó hay mất thăng bằng có ý nghĩa rất quan trọng trong quá trình điều trị. Càng phát hiện sớm, cơ hội phục hồi càng cao và nguy cơ biến chứng càng thấp. Bên cạnh đó, mỗi người nên chủ động phòng ngừa đột quỵ bằng cách uống đủ nước, duy trì chế độ ăn lành mạnh, tập thể dục đều đặn, ngủ đủ giấc và kiểm soát tốt các bệnh lý nền. Nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ nào, hãy nhanh chóng đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời. Sự chủ động hôm nay có thể giúp bảo vệ sức khỏe và tính mạng của bạn trong tương lai.
—–
PHÒNG KHÁM ĐA KHOA 5 SAO HÀ NỘI
Địa chỉ: Số 288 đường Hồ Tùng Mậu – Phú Diễn – Hà Nội
Nhắn tin: m.me/phongkham5saohanoi
Trang fanpage: https://phongkham5saohanoi
Đường dây nóng: 0968.458.511 – 0969.255.561
Tiktok: Phòng Khám Đa khoa 5 Sao Hà Nội
