Trong nhịp sống hiện đại đầy hối hả, nhiều người trong chúng ta thường xuyên bỏ quên việc chăm sóc bản thân. Một trong những căn bệnh âm thầm nhưng lại ảnh hưởng đến hàng triệu người mỗi năm, đó chính là cao huyết áp – hay còn gọi là tăng huyết áp. Dù nghe có vẻ quen thuộc, nhưng không phải ai cũng thật sự hiểu rõ về căn bệnh này. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn có cái nhìn toàn diện và gần gũi hơn với cao huyết áp – để từ đó, bạn có thể chủ động chăm sóc trái tim mình mỗi ngày.
1. Cao huyết áp là gì?
Huyết áp là áp lực của dòng máu lên thành động mạch khi tim co bóp và nghỉ. Khi áp lực này cao hơn mức bình thường trong thời gian dài, bạn sẽ được chẩn đoán là mắc bệnh cao huyết áp.
Thông thường, huyết áp được đo bằng hai con số:
Huyết áp tâm thu (số trên): khi tim co bóp
Huyết áp tâm trương (số dưới): khi tim nghỉ giữa các nhịp đập
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các hướng dẫn điều trị hiện nay, huyết áp lý tưởng là khoảng 120/80 mmHg. Cao huyết áp thường được xác định khi:
Huyết áp ≥ 140/90 mmHg trong nhiều lần đo khác nhau
Hoặc ở nhà đo ≥ 135/85 mmHg
2. Vì sao cao huyết áp lại nguy hiểm?
Cao huyết áp được ví như “kẻ giết người thầm lặng” bởi nó không gây ra triệu chứng rõ ràng trong thời gian dài, nhưng lại làm tổn thương âm thầm đến các cơ quan quan trọng như tim, não, thận và mắt.
Nếu không được phát hiện và kiểm soát tốt, cao huyết áp có thể dẫn đến:
Đột quỵ não: gây liệt nửa người, nói khó, thậm chí tử vong
Nhồi máu cơ tim: do mạch vành bị hẹp hoặc tắc
Suy tim: tim phải làm việc quá sức trong thời gian dài
Suy thận mạn: tổn thương các mạch máu nhỏ trong thận
Mù lòa: do tổn thương các mạch máu võng mạc
Cao huyết áp không chỉ ảnh hưởng đến người lớn tuổi. Ngày nay, do lối sống thiếu vận động, ăn uống không điều độ, căng thẳng kéo dài, bệnh ngày càng xuất hiện ở người trẻ tuổi, thậm chí cả lứa tuổi 30–40.
Xem thêm: Người cao huyết áp nên ăn quả gì? [DANH SÁCH CHI TIẾT]
3. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ
Có hai loại cao huyết áp chính:
- Cao huyết áp nguyên phát (chiếm khoảng 90–95%): Không có nguyên nhân rõ ràng, thường liên quan đến lối sống và di truyền.
- Cao huyết áp thứ phát:
Do một bệnh lý khác gây ra như bệnh thận, rối loạn nội tiết, dùng thuốc kéo dài (ví dụ: thuốc tránh thai, corticoid…).
Các yếu tố nguy cơ bao gồm:
Tuổi tác: tuổi càng cao, nguy cơ càng tăng
Di truyền: cha mẹ mắc cao huyết áp, con cái có nguy cơ cao hơn
Béo phì, thừa cân
Ít vận động
Ăn mặn, chế độ ăn thiếu rau quả
Hút thuốc lá
Uống nhiều rượu bia
Căng thẳng kéo dài
Mắc các bệnh lý mạn tính khác như tiểu đường, rối loạn mỡ máu
4. Triệu chứng của cao huyết áp – Có hay không?
Phần lớn người bệnh cao huyết áp không có triệu chứng gì rõ rệt trong giai đoạn đầu. Chính vì vậy mà nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi đã có biến chứng xảy ra.
Tuy nhiên, một số người có thể gặp các biểu hiện như:
Đau đầu âm ỉ hoặc vùng sau gáy
Chóng mặt, hoa mắt
Tim đập nhanh, hồi hộp
Mệt mỏi, mất ngủ
Chảy máu cam không rõ lý do
Nhìn mờ, mờ mắt thoáng qua
Dù vậy, những triệu chứng trên không đặc hiệu, dễ nhầm với các bệnh thông thường khác. Cách tốt nhất để biết mình có bị cao huyết áp không là đo huyết áp định kỳ.
5. Chẩn đoán cao huyết áp như thế nào?
Để chẩn đoán chính xác, bác sĩ thường đo huyết áp ở nhiều thời điểm khác nhau, kết hợp với theo dõi tại nhà. Ngoài ra, người bệnh sẽ được chỉ định làm các xét nghiệm liên quan như:
Điện tim (ECG)
Siêu âm tim
Xét nghiệm máu: kiểm tra mỡ máu, đường huyết, chức năng thận
Xét nghiệm nước tiểu
Đôi khi cần đo huyết áp 24 giờ bằng máy theo dõi huyết áp lưu động (Holter BP)
6. Điều trị cao huyết áp – Không chỉ là uống thuốc
Điều trị cao huyết áp không đơn thuần chỉ là dùng thuốc. Mà đó là quá trình kết hợp giữa điều chỉnh lối sống và điều trị bằng y học hiện đại.
6.1 Điều chỉnh lối sống:
Ăn uống lành mạnh: Giảm muối: <5g muối/ngày; Tăng rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt; Hạn chế thực phẩm chiên xào, nhiều dầu mỡ, thức ăn nhanh; Tránh rượu bia, caffeine liều cao
Tập thể dục đều đặn: Tối thiểu 30 phút/ngày, 5 ngày/tuần; Đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội hoặc yoga đều rất tốt
Bỏ thuốc lá: Mỗi điếu thuốc đều làm mạch máu co lại và tăng huyết áp
Giảm căng thẳng: Hít thở sâu, nghỉ ngơi, thiền, đọc sách, trò chuyện với người thân
6.2 Dùng thuốc theo chỉ định:
Không tự ý mua thuốc điều trị cao huyết áp
Không ngưng thuốc khi thấy “đã ổn”
Tuân thủ đúng liều, giờ uống, tái khám định kỳ
Hiện nay, có rất nhiều nhóm thuốc điều trị tăng huyết áp hiệu quả như: thuốc ức chế men chuyển (ACEi), chẹn beta, thuốc lợi tiểu… Bác sĩ sẽ chỉ định tùy vào tình trạng từng bệnh nhân.
Chúng ta không thể điều khiển được tuổi tác hay di truyền, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể kiểm soát lối sống và thói quen hàng ngày. Cao huyết áp không đáng sợ – nếu ta hiểu rõ và chủ động phòng ngừa.
—–
PHÒNG KHÁM ĐA KHOA 5 SAO HÀ NỘI
Địa chỉ: Số 288 đường Hồ Tùng Mậu – Phú Diễn – Bắc Từ Liêm – Hà Nội
Nhắn tin: m.me/phongkham5saohanoi
Fanpage: https://phongkham5saohanoi
Hotline: 19001271
Tiktok: Phòng Khám Đa khoa 5 Sao Hà Nội
