Khi thời tiết chuyển sang mùa mưa, không khí ẩm ướt và nước đọng là điều kiện lý tưởng để muỗi vằn (trung gian truyền bệnh sốt xuất huyết) phát triển mạnh. Với dự báo từ Bộ Y tế về khả năng bùng phát dịch do thời tiết bất thường, việc chủ động phòng bệnh sốt xuất huyết không còn là lựa chọn mà là điều bắt buộc đối với mỗi gia đình.
Vì sao dịch sốt xuất huyết năm 2025 có nguy cơ lan rộng?
Năm 2025, nhiều tỉnh thành tại Việt Nam đã ghi nhận số ca mắc sốt xuất huyết tăng đột biến so với các năm trước. Nguyên nhân không chỉ đến từ điều kiện thời tiết bất thường như mưa nhiều, độ ẩm cao, mà còn liên quan đến những yếu tố xã hội và môi trường đang diễn ra nhanh chóng:
- Đô thị hóa không đồng bộ: Tốc độ phát triển khu dân cư nhanh khiến hệ thống cống rãnh, thoát nước chưa được hoàn thiện, tạo nên hàng loạt điểm nước đọng là nơi lý tưởng để muỗi vằn sinh sản.
- Ý thức cộng đồng chưa đồng đều: Nhiều hộ dân vẫn xem nhẹ công tác phòng bệnh sốt xuất huyết tại gia đình, không duy trì việc vệ sinh định kỳ hay ngủ màn thường xuyên.
- Muỗi kháng hóa chất: Một số nghiên cứu chỉ ra rằng muỗi Aedes aegypti đang có biểu hiện kháng lại các loại thuốc phun diệt muỗi thông dụng, khiến biện pháp xử lý ổ dịch gặp khó khăn.
- Tăng tần suất di chuyển giữa các địa phương: Người dân đi lại, du lịch, công tác từ vùng có dịch đến nơi khác mà không kiểm tra sức khỏe hoặc không tự cách ly khiến virus Dengue có thể lan rộng ngoài tầm kiểm soát.
- Thiếu vắc xin phổ cập: Dù đã có nghiên cứu về vắc xin phòng bệnh sốt xuất huyết, nhưng chưa được áp dụng rộng rãi trong cộng đồng nên khả năng miễn dịch cộng đồng còn rất thấp.
Trước những yếu tố trên, việc phòng bệnh sốt xuất huyết không thể chỉ là phản ứng khi dịch xảy ra, mà cần là hành động chủ động, bền vững và có sự tham gia đồng bộ của từng cá nhân, hộ gia đình và cơ quan chức năng.
Trước nguy cơ lan rộng việc phòng bệnh sốt xuất huyết là điều quan trọng
Những sai lầm phổ biến khiến phòng bệnh sốt xuất huyết không hiệu quả
Nhiều người vẫn mắc phải những sai lầm tưởng như nhỏ nhưng lại khiến công tác phòng bệnh sốt xuất huyết không đạt hiệu quả, thậm chí tạo điều kiện cho dịch bùng phát mạnh hơn. Dưới đây là những thói quen cần tránh:
- Chỉ phun thuốc muỗi một lần rồi chủ quan: Nhiều gia đình cho rằng chỉ cần phun thuốc một lần là đủ. Thực tế, thuốc chỉ có hiệu lực trong thời gian ngắn, muỗi vẫn có thể quay lại sinh sôi nếu môi trường sống không được xử lý triệt để.
- Không ngủ màn vì nghĩ “nhà không có muỗi”: Đây là quan điểm sai lầm phổ biến. Muỗi vằn hoạt động ban ngày, đặc biệt vào sáng sớm và chiều tối, do đó ngủ màn bất kể thời gian nào vẫn rất cần thiết.
- Bỏ qua những điểm chứa nước nhỏ: Nhiều người chỉ vệ sinh lu, bồn nước lớn mà quên rằng những nơi nhỏ như đĩa lót chậu cây, khay tủ lạnh, gáo dừa cũng có thể tích tụ nước mưa, là nơi muỗi đẻ trứng lý tưởng.
- Phó mặc trách nhiệm cho chính quyền địa phương: Có tâm lý ỷ lại vào việc phun thuốc, xử lý ổ dịch của phường/xã mà không chủ động dọn dẹp xung quanh nhà khiến dịch khó kiểm soát.
- Không tuyên truyền trong gia đình: Trẻ nhỏ, người già, người giúp việc trong nhà không được hướng dẫn cách phòng bệnh sốt xuất huyết sẽ dễ trở thành mắt xích yếu trong chuỗi phòng dịch.
Để phòng bệnh sốt xuất huyết hiệu quả, điều quan trọng là mỗi cá nhân cần thay đổi nhận thức và hành động hằng ngày. Sự chủ động, đều đặn và đồng bộ không chỉ giúp bảo vệ chính mình mà còn ngăn ngừa lây lan trong cộng đồng.
7 nguyên tắc vàng giúp phòng bệnh sốt xuất huyết hiệu quả tại nhà
Những hành động nhỏ nếu duy trì thường xuyên sẽ tạo nên một “lá chắn” hiệu quả, góp phần phòng bệnh sốt xuất huyết ngay từ môi trường sống. Dưới đây là 7 nguyên tắc vàng giúp phòng bệnh sốt xuất huyết hiệu quả:
- Lật úp, loại bỏ các vật chứa nước thừa như chậu úp, lốp xe, chai lọ, gáo dừa, máng nước cho thú cưng…
- Làm sạch, thay nước bình hoa, khay chứa nước máy lạnh, khay tủ lạnh mỗi 3–5 ngày.
- Đậy kín tất cả các dụng cụ trữ nước sinh hoạt, thả cá hoặc cho muối vào bể nước ngoài trời.
- Ngủ màn kể cả ban ngày, đặc biệt với trẻ nhỏ, người lớn tuổi.
- Xịt muỗi định kỳ mỗi tuần, chú ý các góc khuất, rèm cửa, gầm giường.
- Sử dụng tinh dầu tự nhiên đuổi muỗi như sả, bạc hà, tràm, cam chanh.
- Tạo môi trường sống thông thoáng, sạch sẽ, không để cây cối mọc rậm rạp quanh nhà.
Dọn dẹp môi trường sống là biện pháp phòng bệnh sốt xuất huyết hiệu quả
Xem thêm: Bệnh sốt xuất huyết – 7 cách bảo vệ bé trong mùa mưa
Vai trò của dinh dưỡng và sức đề kháng trong phòng bệnh sốt xuất huyết
Không nhiều người biết rằng sức đề kháng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phòng bệnh sốt xuất huyết. Dù chưa có vắc xin phổ biến cho mọi đối tượng, việc tăng cường hệ miễn dịch sẽ giúp cơ thể chống chọi tốt hơn nếu không may bị lây nhiễm.
Một số lưu ý quan trọng giúp nâng cao sức đề kháng, hỗ trợ phòng bệnh sốt xuất huyết hiệu quả hơn:
- Bổ sung vitamin C và E qua thực phẩm tự nhiên: Tăng cường sử dụng rau xanh đậm như cải bó xôi, bông cải xanh và trái cây chứa nhiều vitamin C như cam, ổi, bưởi, dứa… giúp tăng cường hệ miễn dịch tự nhiên.
- Uống đủ nước mỗi ngày: Cung cấp cho cơ thể từ 1,5 – 2 lít nước lọc để đảm bảo cân bằng điện giải, hỗ trợ quá trình đào thải độc tố. Nên hạn chế các loại nước có gas, nước tăng lực vì có thể làm suy giảm hệ miễn dịch.
- Giữ giấc ngủ điều độ và sâu: Ngủ đủ 7–8 tiếng mỗi đêm giúp phục hồi cơ thể, sản sinh kháng thể và điều hòa hormone liên quan đến miễn dịch.
- Giảm căng thẳng, giữ tinh thần lạc quan: Stress kéo dài sẽ làm suy yếu hệ miễn dịch, do đó cần tập thể dục nhẹ nhàng, thiền hoặc thư giãn bằng âm nhạc để giữ tâm trạng ổn định.
- Vệ sinh cá nhân và môi trường sống sạch sẽ: Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, đặc biệt trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Không để móng tay dài, thường xuyên giặt chăn màn và lau dọn không gian sống thoáng khí.
Một cơ thể khỏe mạnh với sức đề kháng tốt không chỉ giúp phòng bệnh sốt xuất huyết hiệu quả hơn mà còn rút ngắn thời gian phục hồi nếu chẳng may mắc bệnh.
Nhận biết sớm triệu chứng và xử trí đúng khi nghi ngờ mắc bệnh
Trong mùa cao điểm sốt xuất huyết, việc phát hiện sớm các dấu hiệu nghi ngờ và xử trí đúng cách là yếu tố then chốt giúp hạn chế biến chứng nguy hiểm. Khi cơ thể xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu sau, bạn nên đến cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và làm xét nghiệm chẩn đoán:
- Sốt cao liên tục (39–40°C), không đáp ứng với thuốc hạ sốt thông thường, kéo dài trên 2 ngày.
- Đau nhức toàn thân, đặc biệt là đau mỏi cơ, đau sau hốc mắt – triệu chứng thường gặp trong giai đoạn đầu.
- Xuất hiện các nốt ban đỏ hoặc chấm xuất huyết dưới da, chảy máu cam, chảy máu chân răng, hoặc kinh nguyệt kéo dài bất thường.
- Cảm giác mệt lả, chán ăn, buồn nôn, nôn mửa nhiều; đôi khi đau âm ỉ vùng bụng bên phải dưới xương sườn, gợi ý tổn thương gan.
Tuyệt đối không tự ý sử dụng các loại thuốc chống viêm không steroid như Aspirin, Ibuprofen… vì có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết nội tạng. Bệnh nhân cần được theo dõi sát sao tại cơ sở y tế để tránh biến chứng nặng như sốc Dengue hoặc xuất huyết nội. Tin tốt là nếu được phát hiện sớm và chăm sóc đúng, đa số bệnh nhân sốt xuất huyết đều hồi phục hoàn toàn sau 7–10 ngày.
Phòng bệnh sốt xuất huyết không chỉ là việc dọn dẹp môi trường sống mà còn là hành trình thay đổi nhận thức và thói quen hàng ngày. Trong bối cảnh dịch có thể bùng phát bất cứ lúc nào, hãy hành động từ hôm nay để bảo vệ gia đình và cộng đồng.
—–
PHÒNG KHÁM ĐA KHOA 5 SAO HÀ NỘI
Địa chỉ: Số 288 đường Hồ Tùng Mậu – Phú Diễn – Bắc Từ Liêm – Hà Nội
Nhắn tin: m.me/phongkham5saohanoi
Fanpage: https://phongkham5saohanoi
Đường dây nóng: 19001271
Tiktok: Phòng Khám Đa khoa 5 Sao Hà Nội
